Na potrzeby tego wpisu słowem „autostrady” określam zarówno autostrady jak i drogi ekspresowe określone Ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, z późn. zm.) oraz Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm.).
Docelowy układ autostrad w Polsce został opracowany na początku lat 1990-tych i określony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 maja 2004 roku. Rozporządzenie to było kilkukrotnie zmieniane a ostatecznia wersja Rozporządzenia została opublikowana 4 czerwca 2016 r. i weszła w życie 2 sierpnia 2016 r. Mimo, że docelowy układ nie jest doskonały, tworzy on ciąg dróg ekspresowych na większości szlaków komunikacyjnych. Ze swojej perspektywy dostrzegam kilka brakujących autostrad: przede wszystkim łącznika S5 z S3 między Lesznem i Głogowem, a ponadto dróg na szlakach Gdańsk - Piła, Bydgoszcz - Koszalin oraz Gorzów Wlkp. - Piła. Na południu Polski dostrzegam brak dróg ekspresowych łączących Kielce z Tarnowem oraz Opole z obecną S11 i dalej Łodzią.
O ile sam układ dróg jest umiarkowanie zadowalający, to ich numeracja jest niespójna, chaotyczna i mało logiczna.
Największym błędem było utworzenie systemu spójnego z numeracją dróg krajowych. Moim zdaniem numeracja autostrad powinna posiadać swoją odrębną numerację, niezależną od systemu DK. Powinno się wprowadzić także oddzielne oznaczanie numerów autostrad na znakach drogowych. W przypadku dróg powiatowych mamy czarne cyfry na żółtym tle, w przypadku dróg krajowych - białe cyfry na czerwonym tle, w przypadku autostrad powinniśmy wprowadzić nowy wzór malowania - na przykład (wzorem innych państw europejskich) białe cyfry na niebieskim tle.
Na poniższej mapce prezentuję swój pomysł na numerację autostrad. Wzór zaczerpnąłem od naszych zachodnich sąsiadów.
Autostrady są podzielone na 3 kategorie:
Autostrady „główne” to najważniejsze drogi w kierunkach wschód - zachód i północ - południe. Autostrady „pomocnicze” to drogi łączące poszczególne autostrady „główne” oraz te o mniejszym natężeniu ruchu. Autostrady „metropolitalne” to obwodnice aglomeracji, miast oraz drogi wjazdowe do miast.
W swojej propozycji bez większych zmian pozostawiłem numerację autostrad głównych. Największymi zmianami są:
W przypadku autostrad „pomocniczych” proponuję zupełnie nową numerację, zgodnie z poniższym
1. Gdynia Port - Gdańsk - Tczew - Grudziądz - Toruń - Włocławek - Kutno - Łódź - Piotrków Trybunalski - Częstochowa - Katowice Pyrzowice - Bytom - Gliwice - Żory - Jastrzębie-Zdrój - granica państwa
2. granica państwa (d. p.gr. Świecko) - Poznań - Września - Konin - Łódź - Żyrardów - Warszawa
3. Szczecin - Gorzów - Zielona Góra - Nowa Sól - Głogów - Lubin - Legnica - Kamienna Góra - granica państwa (Lubawka)
4. granica państwa (d. p.gr. Jędrzychowice) - Zgorzelec - Bolesławiec - Legnica - Wrocław - Opole - Gliwice - Katowice - Kraków - Tarnów - Rzeszów - przemyśl - przejście graniczne Korczowa
5. Koszalin - Szczecinek - Piła - Poznań - Leszno - Rawicz - Trzebnica - Wrocław
6. Szczecin - Goleniów - Koszalin - Słupsk - S11 - Gdańsk-Osowa
8. Kłodzko - Wrocław - Trzebinia - Kępno - Sieradz - Łódź
9. granica państwa (d. p.gr. Budzisko) - Suwałki - Augustów - Białystok - Bielsk Podlaski - Siemiatycze - Międzyrzec Podlaski - Radzyń Podlaski - Lublin - Kraśnik - Nisko - Rzeszów
10. A50 - Płońsk - Sierpc - Lipno - Toruń - Bydgoszcz - Nakło n. N. - Piła - Wałcz - Stargard - Szczecin
11. Warszawa - Nowy Dwór Maz. - A50 - Płońsk - Mława - Nidzica - Olsztynek - Ostróda - Elbląg - Gdańsk ( - Żukowo - Chwaszczyno - Gdynia-Wielki Kack - lub jako A87)
12. Warszawa - Wyszków - A50 - Ostrów Maz. - Zambrów - Białystok
14. Warszawa - Mińsk Maz. - A50 - Siedlce - Międzyrzec Podlaski - A9 - Biała Podlaska - p. gr. Kukuryki
16. Warszawa-Wesoła - A50 - Garwolin - Ryki - Puławy - Lublin
17. Warszawa - A50 - Grójec - Białobrzegi - Radom - Kielce - Kraków
18. Warszawa - A50 - Rawa Maz. - Piotrków Trybunalski
20. S5 (Jastrowie) - Chojnice - Kościerzyna - Gdańsk (brak tej drogi w Rozporządzeniu z 4 czerwca 2016 r.)
21. Świnoujście - Goleniów - Szczecin - granica państwa (d. p.gr. Kołbaskowo)
22. Elbląg - Braniewo - p.gr. Grzechotki
23. S5 - Miastko - Chojnice - Sępólno Krajeńskie - Bydgoszcz (brak tej drogi w Rozporządzeniu z 4 czerwca 2016 r.)
24. Gorzów Wlkp - Piła (brak tej drogi w Rozporządzeniu z 4 czerwca 2016 r.)
26. Bydgoszcz - Grudziądz - Ostróda
30. granica państwa (d. p.gr. Olszyna) - węzeł Krzyżowa (A4)
31. Poznań - Gniezno - Żnin - Bydgoszcz
32. Leszno - Wschowa - Głogów - A3 (brak tej drogi w Rozporządzeniu z 4 czerwca 2016 r.)
33. Poznań - Środa Wplkp. - Jarocin - Ostrów Wlkp. - Kępno - Kluczbork - Lubliniec - Tarnowskie Góry - A1
42. Wałbrzych - Wrocław
51. Katowice-Pyrzowice - Dąbrowa Górnicza - Mysłowice - Tychy - Bielsko-Biała - Żywiec - granica państwa (Zwardoń)
52. Cieszyn - Bielkso-Biała - Wadowice - Kraków
53. Kraków - Myślenice - Rabka ( - Zakopane)
60. Olsztynek - Olsztyn - Mrągowo - Ełk
61. Ostrów Maz. - Łomża - Ełk
62. A9 - Sokółka - p.gr. Kuźnica Białostocka
70. Piotrków Trybunalski - Radom - Puławy
71. Lublin - Zamość - p.gr. Hrebenne
72. Lublin - Chełm - p.gr. Dorohusk
73. Rzeszów - Krosno - granica państwa (Barwinek)
80. Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej
81. Zachodnia Obwodnica Łodzi
82. Północna Obwodnica Krakowa
83. Obwodnica Warszawy
85. A83 - Lotnisko Chopina
87. A1 - Żukowo - Chwaszczyno - A1 (Obwodnica Metropolitalna Trójmiasta)
89. A11 - Gdańsk-Westerplatte (lub: A11 - Westerplatte - Nowy Port)
Innym istotnym zagarnieniem, które wymaga osobnego artykułu, jest zagadnienie miejscowości podawanych na drogowskazach. Moim zdaniem powinniśmy wprowadzić następujące zmiany:
Temat koniecznych zmian w oznakowaniu dróg poruszył głębiej w tym filmie na YouTube Radek z kanału Autostrady Polska.